مىتوان گفت اولين حاكمى كه عملا پس از سقوط بغداد ، شخصا قدرت را به دست گرفت ، عماد الدين عمر بن محمد قضوى قزوينى بود . وى هرچند غير عراقى بود ، لكن همان‌گونه كه گفته شد ، يكى از اعضاى امت اسلامى بود كه در آن ، عرب و فارس و ترك و كرد و . . . شريك بودند . همه اين حوادث ، شاهد بر آن است كه دولت عراق دولتى مستقل و در امور حكومت دستش كاملا باز بوده ، و مغولها را در آن دخالت نمىداد ، و سيطرهء هولاكو نيز مانع اجراى نقشه‌هايى كه براى پيشرفت كشور رسم مىشد ، نبود . مورخ عراقى معاصر آن حوادث ، عبد الرزاق بن الفوطى كه از نزديك شاهد آن وقايع بوده ، حاكم عراق را اين‌گونه توصيف مىكند : « وى از اعيان قزوين [ و ] به تديّن و حسن يقين معروف بود » . « 1 » بنابراين انتخاب فرمانروايان ، خصوصا حاكم ، بدون دليل و كوركورانه نبوده است و آنان از بين افراد بىشرم ستمگر و استثمارگران ، انتخاب نمىشدند ، بلكه كسانى برگزيده مىشدند كه به ثابت‌قدم بودن در دين و حسن يقين شهرت داشته باشند . ابن الفوطى بعضى از كارهاى اين حاكم را در عراق عموما ، و در بغداد خصوصا ، اين‌گونه توصيف مىكند : « . . . خداوند آنان را به لطف خويش پاداش

--> بزرگترش ابقا را براى اشراف بر عراق و خراسان و مازندران و تا نهر جيحون ، و پسرش يشموت را بر أران و آذربايجان ، و امير تودان را بر ديار بكر و ديار ربيعه تا ساحل فرات ، و معين الدين پروانه را بر آسياى صغير [ ( تركيه ) ] ، و ملك صدر الدين را بر تبريز ، و امير أنكيانو را بر فارس گمارد . وى منصب صاحب ديوانى همهء شهرها را به شمس الدين جوينى واگذارد ، و دستش را در هر كارى باز گذاشت ، و حكومت بغداد را به برادرش علاء الدين عطا ملك واگذار كرد . و صاحب ديوان كسى بود كه در دولت ، امور ادارى مالى و واردات را بر عهده داشت ، ملك معادل چيزى كه امروزه به نام وزارت دارايى معروف است . ( 1 ) - المعجم . ( 4 / مادهء عماد الدين ) .